İnternetten İçerik Kaldırma (5651) Nasıl Yapılır?

Giriş

İnternetten içerik kaldırma, internet ortamında yer alan bir haber, sosyal medya paylaşımı veya yorum nedeniyle mağdur olan kişilerin başvurduğu bir hukuki yoldur. Özellikle kişilik haklarını zedeleyen içeriklerin hızla yayılması telafisi zor sonuçlara yol açabildiğinden, içeriğin bir an önce kaldırılması mağduriyetin artmaması için elzemdir.

Bu gibi durumlarda, hukuka aykırı içeriklerin kaldırılması ve erişimin engellenmesi mümkündür. Bu yazımızda, 5651 sayılı Kanun kapsamında içerik kaldırma sürecinin nasıl işlediğini ve hangi durumlarda başvuru yapılabileceğine değiniyoruz.

İnternetten İçerik Kaldırma Nedir?

İnternetten içerik kaldırma; 5651 sayılı Kanunda düzenlenmiş hukuka aykırı içeriklerin yayından kaldırılması ya da erişimin engellenmesi sürecidir. Bu sürece ilişkin detaylı düzenleme 5651 Sayılı Kanun ile yapılmıştır.

5651 sayılı Kanun kapsamında hukuka aykırı içeriklerin internetten kaldırılması, erişimin engellenmesi veya içeriğin yayından çıkarılması şeklinde gerçekleştirilebilir.

👉Erişimin engellenmesi, alan adından erişimin engellenmesi, IP adresinden erişimin engellenmesi, içeriğe (URL) erişimin engellenmesi ve benzeri yöntemler kullanılarak hukuka aykırı internet içeriğine erişimin engellenmesini,

👉İçeriğin yayından çıkarılması, içerik veya yer sağlayıcılar tarafından içeriğin sunuculardan veya barındırılan içerikten çıkarılmasını ifade etmektedir.

Hangi İçerikler Kaldırılabilir?

İçerik kaldırma talebi, maddi, manevi zarara yol açan, kişilik haklarını ihlal eden ya da suça sebebiyet veren hukuka aykırı aşağıda sayılan içerikler için yapılabilir;

5651 sayılı Kanun kapsamında içerik kaldırma talep edilebilecek içerikler;

• Suç niteliğinde paylaşımlar: Sosyal medya üzerinden veya başka suretle 5651 sayılı Kanunun 8/1 hükmünde yer alan suça konu içeriklerin kaldırılması talep edilebilir.
• Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler: Kişilerin özel hayatına ilişkin bilgi/belgelerin izinsiz olarak paylaşılması durumunda içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebinde bulunulabilir.
• Yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden bir veya birkaçına dayanılarak bazı içeriklere erişimin engellenmesi kararı verilebilir.

5651 sayılı Kanun kapsamında olmamakla birlikte içeriğin kaldırılması için mahkemeye başvurulabilecek bazı içerikler;

• Kişisel verilerin izinsiz paylaşılması: Bir kişiye ait kişisel verilerin, örneğin sağlık durumunun, hastalığının izinsiz olarak paylaşılması durumunda KVKK’ye aykırı bu durum nedeniyle içerik kaldırma talebinde bulunulabilir.
• Hakaret ve iftira içeren paylaşımlar: Özellikle Instagram, Facebook, X gibi sosyal medya platformlarında bir kişiye yönelik yapılan hakaret ve ağır iftiralar nedeniyle kişilik hakları zedelenen kimse içeriğin kaldırılmasını talep edebilir.
• Gerçeğe aykırı haberler: Kişilerin özel hayatı ile ilgili olmasa dahi gerçeğe aykırı olup da kişilik hakkını ihlal eden veya maddi/manevi zarara sebebiyet veren haberler için içerik kaldırma talep edilebilir. İnternetten haber kaldırma konusunda detaylı bilgi edinmek için ayrıca buradan yazımızı inceleyebilirsiniz.
• İtibar zedeleyici yorumlar: Kişilerin toplum nezdinde mesleki itibarını veya kişiliğini zedeleyici yorumlar, haberler, paylaşımlar nedeniyle içerik kaldırma talep edilebilir.

Örneğin; trafik kazasına ilişkin yapılan bir haber paylaşımına, kazaya sebebiyet veren kişilere yönelik olarak yapılan hakaret içerikli, itibar zedeleyici veya kazaya karışanların kişisel verilerine (kimlik bilgisi, mesleği, yaşı vb. veriler) ilişkin yorumların ya da sosyal medya içeriklerinin kaldırılması 5651 sayılı Kanun kapsamında talep edilebilir.

İçerik Kaldırma Süreci Nasıl İşler?

İnternetten içerik kaldırma süreci 5651 sayılı Kanun’a göre aşağıdaki şekilde ilerler:

1. İçeriğin Tespiti

Öncelikle hukuka aykırı ve kaldırılması talep edilecek içeriğin açık şekilde tespit edilmesi gerekir. Nitekim talepte bulunurken içeriğin ispatlanabilir olması bakımından somut şekilde tespiti ve talep dilekçesinde içeriğin delillendirilmesi önemlidir. Bunun için;

• İçeriğin URL adresi alınmalıdır,
• Ekran görüntüsü (screenshot) veya ekran kaydı alınmalıdır.

👉 Özellikle içerik sonradan silinebileceği için delillerin hızlıca toplanması önemlidir.

2. İçerik Sağlayıcıya Başvuru

İnternetten içerik kaldırma için ilk aşamada, içeriğin yayınlandığı siteye veya sosyal medya platformuna başvuru yapılması, çoğu zaman sürecin hızlı bir şekilde yürütülmesini sağlamaktadır. Bu aşamada çoğu haber sitesi, forumlar ya da sosyal medya platformları, başvuru üzerine hukuka aykırı içeriği kaldırabilmektedir. Aksi halde içeriğin bulunduğu platformun da hukuki/cezai sorumluluğu doğabilir.

3. Sulh Ceza Hakimliğine Başvuru

İçeriğin yayınlandığı siteye veya platforma yapılan başvurunun reddedilmesi veya başvuruya cevap alınamaması halinde içeriğin kaldırılması için Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilir.

5651 sayılı Kanuna göre, internet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verilir:

a) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;

1) İntihara yönlendirme (madde 84),

2) Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra),

3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190),

4) Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194),

5) Müstehcenlik (madde 226),

6) Fuhuş (madde 227),

7) Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228) suçları.

b) 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar.

c) 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yer alan suçlar.

ç) 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan suçlar.

Hakim tarafından verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararının birer örneği, gereği yapılmak üzere BTK’ye gönderilir.

4. Cumhuriyet Başsavcılığına Başvuru

İnternette paylaşılan içeriğin TCK’ye göre suç oluşturması halinde mağdur, paylaşımda bulunanlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilir. İçeriğin kaldırılması Sulh Ceza Hakimliğine yapılacak başvuru ile mümkün olmakla birlikte soruşturma evresinde, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından da içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verilebilir. Bu durumda Cumhuriyet savcısı kararını 24 saat içinde Sulh Ceza Hakiminin onayına sunar ve hakim, kararını en geç 24 saat içinde verir. Bu süre içinde kararın onaylanmaması halinde tedbir, Cumhuriyet savcısı tarafından derhal kaldırılır.

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen veya kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararının birer örneği, gereği yapılmak üzere BTK’ye gönderilir.

5. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu(BTK)na Başvuru

Hukuka aykırı içeriğe erişimin engellenmesi için BTK’ye başvuru mümkündür. İçeriği yukarıda belirtilen suçları oluşturan yayınlara ilişkin olarak erişimin engellenmesi kararı re’sen BTK tarafından verilir. Bu karar, ilgili içerik ve yer sağlayıcılar ile erişim sağlayıcısına bildirilerek gereğinin yerine getirilmesi istenir. Ayrıca BTK tarafından verilen erişimin engellenmesi kararının konusunu oluşturan yayını yapanların kimliklerinin belirlenmesi halinde, BTK Başkanı tarafından, Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Erişimin engellenmesi kararları, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verilir. Ancak, teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, BTK tarafından internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilir.

👉 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesinde sayılan gecikmesinde sakınca bulunan bazı hallerde Cumhurbaşkanlığı veya ilgili Bakanlıkların talebi üzerine BTK tarafından verilen içeriğe erişimin engellenmesi kararı verilebilir. Bu karar 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulur. Hakim, kararını 48 saat içinde açıklar; aksi halde, karar kendiliğinden kalkar.

Özel Hayatın Gizliliğinin İhlali Nedeniyle BTK’ye Tedbir Başvurusu;

5651 sayılı Kanun 9/A maddesi uyarınca İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, BTK’ye doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir.

Yapılan başvuruda hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgilere yer verilir. Bu bilgilerde eksiklik olması halinde talep işleme konulmaz.

Erişimin engellenmesi tedbiri, özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim, video ile ilgili olarak (URL şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla uygulanır.

Erişimin engellenmesine ilişkin olarak tedbir talep eden kişiler, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğinden bahisle erişimin engellenmesi talebini, BTK’ye talepte bulunduğu saatten itibaren 24 saat içinde sulh ceza hakiminin kararına sunar.

Hakim, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek vereceği kararını en geç 48 saat içinde açıklar ve doğrudan BTK’ye gönderir; aksi halde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Sulh Ceza Hakimliğine başvuru 24 saat içinde doğrudan BTK tarafından yapılır ve hakim kararını yine 48 saat içinde açıklar.

6. Erişimin Engellenmesi Kararı

Sulh Ceza Hakimliği veya bazı hallerde mahkeme tarafından verilen içeriğin kaldırılmasına veya erişimin engellenmesine dair karara itiraz 5271 sayılı CMK hükümlerine göre yapılır.

İçerik Kaldırma Ne Kadar Sürer?

Başvurunun niteliğine göre değişmekle birlikte, özellikle Sulh Ceza Hakimliği yoluyla yapılan başvurular kısa süre içerisinde sonuçlanabilmektedir.

İçeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararının gereği, derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren 4 saat içinde yerine getirilir.

Ancak sürecin hızlı ilerlemesi için başvurunun doğru ve eksiksiz yapılması büyük önem taşır.

Evet. Instagram, X (Twitter) ve benzeri platformlarda yer alan ve 5651 sayılı Kanun kapsamında hukuka aykırı içerikler hakkında da yayından çıkarma veya erişim engelleme talebinde bulunulabilir.

Neden Hukuki Destek Alınmalıdır?

İçerik kaldırma sürecinde başvuruda eksiklik veya hata yapılması, başvurunun reddedilmesine veya işleme alınmamasına yol açabilir. Bu da hukuka aykırı içerik nedeniyle hakkı ihlal olan kişilerin mağduriyetinin artmasına neden olacaktır.

İnternetten içerik kaldırma sürecinin hukuki çerçevede etkin ve doğru şekilde yürütülmesi, özellikle teknik ve hukuki detayların birlikte değerlendirilmesi açısından büyük önem taşır. Bu nedenle bilişim hukuku alanında uzman bir avukattan destek alınması sürecin sağlıklı yürütülebilmesi açısından elzemdir.

Sıkça Sorulan Sorular

İçerik kaldırma başvurusu nereye yapılır?

İlk olarak içerik sağlayıcıya, sonuç alınamazsa sulh ceza hakimliğine başvurulur.

Google’dan içerik kaldırılabilir mi?

Evet, belirli şartlar altında arama sonuçlarından içerik kaldırılması talep edilebilir.

İçerik kaldırma ücretli midir?

Başvurunun türüne göre değişmekle birlikte, hukuki destek alınması halinde ücret söz konusu olabilir.

ESKİŞEHİR AVUKAT CANSU ÖNÇLER UYANIK