Tüketici Hakem Heyeti Nedir?
Tüketici Hakem Heyeti, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulan bir hakem heyetidir. Bu Heyete yalnızca 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri kapsamındaki uyuşmazlıklar hakkında başvuru yapılabilir.
📌 Avantajları:
- Başvuru harcı ve masrafı yoktur.
- Avukat ile temsil zorunlu değildir.
- Bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
- Kararları mahkeme kararı niteliğinde ve bağlayıcıdır.
- Kararları ilamlı icraya konu edilebilir.
Tüketici Hakem Heyetine Kimler Başvurabilir?
6502 sayılı Kanun kapsamında olan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabileceğini ifade etmiştik. Anlaşılacağı üzere tüketici işleminin taraflarının Heyete başvuru hakkı bulunmaktadır.
Tüketici Uyuşmazlığının Tarafları Kimlerdir?
Tüketici uyuşmazlığının konusunu, 6502 sayılı Kanun kapsamında öngörülen tüketici işlemi oluşturmaktadır.
Tüketici işlemi, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketici arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade etmektedir.
Tüketici işleminin tarafları, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi tüketici ile; ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal/hizmet sunan ya da mal/hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişidir.
Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Şartları
Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapabilmek için;
- Uyuşmazlığın bir tüketici işlemi veya tüketiciye yönelik uygulamalardan kaynaklanması (Görev),
- Uyuşmazlığa konu tüketici işleminin veya uygulamasının taraflarından biri olmak (Husumet),
- Uyuşmazlık bedelinin Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırı içinde olması (Parasal Sınır),
- Daha önce aynı konuda bir hakem heyeti veya mahkeme kararı verilmemiş olması (Kesin Hüküm),
gerekmektedir.
⚠️ 2026 yılı için Tüketici Hakem Heyeti başvuru parasal sınırı 186.000 TL’dir. Bu tutar her yıl yeniden belirlenmektedir.
Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Yolları
Tüketici işlemi veya uygulamasının taraflarından biri, bedeli 186.000 TL’nin altında olan uyuşmazlık hakkında, tüketici işleminin yapıldığı yer veya tüketicinin yerleşim yerinde bulunan Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapmak için şu yöntemi izleyebilir;
1. E-Devlet Üzerinden Başvuru;
E-devlet üzerinden Hakem Heyetine başvuru yapmak için;
E-devlete giriş yapıp arama kısmına “Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi” yazdıktan sonra gelen ekranda Ticaret Bakanlığı uygulaması olan TÜBİS (Tüketici Bilgi Sistemi) üzerinden başvuruda bulunabilirsiniz.
⚠️ Başvuruda bulunurken istenen tüm bilgileri eksiksiz doldurmanız ve başvuruya dayanak tüm belgelerinizi eklemeniz başvurunuzun usulden veya delil yokluğundan reddedilmemesi için önemlidir. Ayrıca tazminat veya bedel iadesi istenen durumlarda uyuşmazlık bedelini başvuruda doğru şekilde belirtmeniz, hak kaybına uğramamanız için elzemdir.
2. Elden veya Posta Yoluyla Başvuru;
Tüketici Hakem Heyeti’ne elden veya posta yoluyla başvuruda bulunmak mümkündür. Bu durumda ilçelerde Kaymakamlık, illerde Ticaret İl Müdürlüğü aracılığıyla elden dolduracağınız form ve ekleyeceğiniz belgelerle birlikte Heyet’e başvuruda bulunabilirsiniz.
⚠️ 01.01.2026 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde, Tüketici Hakem Heyetlerinin yetki alanları yeniden düzenlenmiş, ilçelerde bulunan Hakem Heyetleri illere bağlanmıştır. Dolayısıyla ilçelerde yapılacak başvuruların ilçenin bağlı bulunduğu il Tüketici Hakem Heyetine gönderilmek üzere yapılması zorunludur.
Tüketici Hakem Heyeti Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Başvuruda genellikle şu belgeler istenir:
- Tüketici Hakem Heyetine hitaben yazılmış başvuru dilekçesi (Elden yapılan başvurularda verilen matbu form da başvuru dilekçesi yerine geçer),
- Uyuşmazlığa ilişkin fatura, fiş veya ödeme belgesi,
- Yazılı Sözleşme (varsa),
- Yazışmalar (e-posta, mesaj, çağrı kayıtları vb.),
- Ayıplı mal/hizmete ilişkin fotoğraf veya video (varsa).
📌 Başvuru yaparken uyuşmazlığa konu ve iddianıza dayanak sunacağınız belgeler ne kadar net ve eksiksiz olursa, karar süreci o kadar hızlı ve sağlıklı ilerler.
⚠️ Heyete başvururken sunulması gereken zorunlu bilgilerde eksiklik ya da tutarsızlık bulunması durumunda, Tüketici Hakem Heyeti Başkanı tarafından yazılı olarak 7 gün süre verilmek suretiyle başvuru sahibinden ek bilgi veya belge istenir. Bu belgelerin verilen sürede ibraz edilmemesi halinde başvurunuz delil yokluğu nedeniyle reddedilebilir.
⚠️ Belirtmek gerekir ki, bir uyuşmazlığa ilişkin Hakem Heyetine tek bir başvuru yapılmalıdır. Aynı uyuşmazlığa ilişkin olarak birden fazla başvuru yapılması halinde, diğer başvuruların mükerrer başvuru olması nedeniyle ret kararı verilmektedir.
Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?
Tüketici Hakem Heyetine yapılan başvurular, ortalama 3 ila 6 ay içerisinde sonuçlanmaktadır. Tabii ki karar sürecine ilişkin yasada emredici hüküm bulunmadığından, dosya yoğunluğu ve başvuru sırasında göre bu süre uzayabilir.
Tüketici Hakem Heyeti Kararına Uyulmazsa Ne Olur?
Tüketici Hakem Heyeti kararları taraflar için mahkeme kararı niteliğinde ve bağlayıcıdır. Karara uyulmaması halinde başvurucu taraf, diğer taraf aleyhine Hakem Heyeti kararını ilamlı icraya konu edebilir.
Tüketici Hakem Heyeti kararına karşı kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Tüketici Mahkemesinde dava açarak itiraz edilmesi mümkündür. Karara itiraz, kural olarak Hakem Heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hakim, hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.
Tüketici Hakem Heyeti kararlarına itiraz davalarında tüketici mahkemesinin vereceği hüküm kesin niteliktedir.
Tüketici Hakem Heyeti, tüketicilerin haklarını hızlı, ücretsiz ve etkili şekilde arayabilmesi için önemli bir başvuru yoludur. Küçük tutarlı uyuşmazlıklarda dava açmadan hızlı ve etkili bir çözüm sağlar. Ancak hak kaybı yaşamamak için başvuru sürecinin doğru yürütülmesi büyük önem taşır.
ESKİŞEHİR AVUKAT CANSU ÖNÇLER UYANIK
